FAQ items aan het laden...
Werkgroep Kennis en innovatie2019-05-22T06:26:13+00:00

Over de werkgroep Kennis en innovatie

Innovatie vormt de basis voor nieuwe ontwikkelingen. Continue ontwikkelen en zorgen dat je een stap voor blijft op de (internationale) concurrentie hoort bij het ondernemerschap. De werkgroep geeft invulling aan de specifieke vraagstukken teelt. Daarnaast heeft de werkgroep ook een adviserende taak naar de leden hebben m.b.t. innovatie. In de technologie verspreid men de gedachte van exponentiële groei. Robotisering is daarvan een symptoom. Door ontwikkeling en innovatie gaat de maatschappij in een stroomversnelling. Op naar de ‘singularity’, waarbij mogelijkheden oneindig lijken te zijn.

De stroomversnelling geeft ook mogelijkheden voor de laanboomkwekerij. Het is nodig om de markt goed te blijven bedienen, economisch perspectief te hebben en nieuwe productiemethodes toe te passen. Innovatie komt tot stand door samenwerking tussen boomkwekers, toeleveranciers, markt, onderzoek en overheid.

Resultaten en inzet 2018 werkgroep Kennis en innovatie

  • Treehug: Eerste versie gebruiksklaar

  • Investeren in duurzame onkruid bestrijding: hierbij zijn 12 schoffels en 4 LVS spuitsystemen aangeschaft en in gebruik genomen.

  • Laanboomkwekers investeren in DAW maatregelen: hierbij zijn 6 schoffels, 1 LVS spuitsysteem en een veegmachine aangevraagd.

  • Duurzaam bemesten voor Bodem & Boom:

  • verbeteren van bodemvruchtbaarheid in de laanboomkwekerij en sluiten van kringlopen is hierbij het doel geweest.

  • Emissie reductie

  • 3x watermonsters genomen die onderzocht zijn op chemische stoffen. Het doel van dit onderzoek is inzicht krijgen in de uitspoeling, en emissie vanuit de laanboomsector.

Speerpunten Werkgroep

  • Bewustwording van belang innovatie voor de individuele boomkweker

  • Stimuleren van interactie en ideeën

  • Investeren voor rendement op de lange termijn

Jaarplan 2019 werkgroep Kennis en innovatie

De werkgroep onderzoek en innovatie wil in 2019 jaar de volgende projecten oppakken, acties uitvoeren en doelstellingen bereiken.

Projecten:

  • Het project groenbemesters wat is PPS is goedgekeurd en waarbij TCO een projectpartner is met een financiële bijdrage van 20.000 euro door middel van een goedgekeurd GGI project gaat begin 2019 van start. Momenteel loopt er al een vooronderzoek (literatuur studie groenbemesters in boomteelt) wat wordt uitgevoerd door Jelle Hiemstra. De werkgroep vindt het belangrijk om dit project goed te volgen en hopelijk praktijkproeven mee op te pakken voor de boomteelt binnen het project.
  • Aanvulgronden is nog geen project maar dit betreft oriënterende gesprekken vanuit de werkgroep met provincie en cultuurtechnisch grondverzetbedrijf om te kijken of er gronden vanuit de provincie als aanvulgrond kunnen dienen voor de boomkwekerij sector. Hierbij is de kwaliteit en borging van deze kwaliteit een belangrijk uitgangspunt voor TCO. Afhankelijk van de ontwikkelingen zou dit een mogelijk project kunnen worden voor de werkgroep.
  • Digitaliseren is een project waar komend jaar onderzoek naar wordt gedaan. Er zijn volgens de werkgroep nog verschillende mogelijkheden om bijvoorbeeld spuitregistratie en tankberekeningen of een soort groepsapp voor de kwekers waarbij vragen kunnen worden gesteld over zaken die voorkomen in de kwekerij. Hiermee kunnen kwekers elkaar helpen en de ‘rol’ van adviseur voor elkaar opnemen.
  • Daarnaast wil de werkgroep in 2019 onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om praktijkonderzoek zoals het in glastuinbouw wordt georganiseerd op te pakken. Dit is dan door middel van probleemeigenaren bij elkaar zetten in een rondetafel gesprek. Mogelijke onderwerpen hierbij zijn logistiek, ketenoptimalisatie en duurzame onkruidbeheersing.

Het project Treehug wordt binnenkort afgerond en dan moet de treehug commercieel beschikbaar zijn voor kwekers. Hierover zal o.a. via de TCO nieuwsbrief gecommuniceerd worden.

Budget 2019:
Het budget van de werkgroep is € 10.000,- voor nieuwe projecten. indien dit budget niet toereikend is dan gaat de werkgroep in overleg met het DB.

Werkgroep Onderzoek & Innovatie:

De belasting voor o.a. de voorzitter van de werkgroep is te groot, daarom wil de werkgroep in 2019 op de volgende manieren de werkwijze en samenstelling van de werkgroep veranderen.

  1. Er worden 2 nieuwe werkgroep leden gezocht, dit moeten indien mogelijk “jonge” innovatieve personen zijn die kennis willen brengen en door deelname aan de werkgroep zichzelf willen versterken.
  2. Er worden aan de leden van de werkgroep projecten toebedeeld zodat er per project een andere projecteigenaar is en niet alles bij enkele personen terecht komt.

11-12-2018

Werkgroep Onderzoek en Innovatie

Kees van Schenkhof.

Werkgroep gerelateerd nieuws

Onderzoek naar grasstroken in de teelt van laanbomen

Onderzoek naar grasstroken in de teelt van laanbomen – eerste tussenresultaten

Vorig jaar is op een perceel van Boomkwekerij Volentis een veldproef opgestart om het effect van grasstroken in de teelt van laanbomen nog eens goed onder de loep te nemen. Iedereen is inmiddels wel overtuigd van de voordelen van grasstroken: minder onkruid spuiten, structuurbehoud, beter voor het bodemleven en de organische stof opbouw in de bodem. Maar een belangrijke vraag van laanboomkwekers is steeds of grasstroken tussen de rijen groei kost en wat grasstroken kosten aan extra arbeid e.d.

Daarom is een uitgebreide veldproef aangelegd. In het onderzoek wordt gekeken naar het effect van grasbanen op de groei van de bomen. De aanwezigheid van druppelbevloeiing maakt het mogelijk om vier objecten te vergelijken: (1) met en (2) zonder (2) grasstroken en met (3) en zonder (4) irrigatie. Op het veld zijn vochtsensoren geplaatst om het vochtgehalte van de kleigrond te volgen. Met de druppelbevloeiing kan 1,8 liter water per uur worden gegeven, waarbij de druppelopeningen op 40 cm liggen.

Het watergeefsysteem was half juli gereed en kon direct worden ingezet. In onderstaande grafiek is de situatie weergegeven van het proefveld (bomen in grasstroken met irrigatie). In de periode juli-september is er circa 10 keer water gegeven (de oranje stippen in de grafiek). Per keer werd er water gegeven dat overeenkomt met 10 of 20 mm neerslag. Ook de natuurlijke neerslag (blauw) staat in de grafiek. De zuigspanning in de grond is op drie diepten gemeten (30, 60 en 90 cm). De zuigspanning loopt op in een droge periode en als er minder water wordt gegeven. Hieruit blijkt dat alleen in het tweede deel van september in de toplaag op 30 cm (gele lijn) sprake was van lichte droogtestress.

Lees het volledige bericht met bijbehorende grafieken via de link: 200326 Artikel grasstroken NB TCO

Werkgroep Onderzoek & Innovatie TCO aan het woord…

Afgelopen week heeft de werkgroep O&I (onderzoek en innovatie) overleg gehad.

Naast verschillende lopende projecten is ook gesproken over het oppakken van nieuwe projecten komend jaar.

Het volgende lijstje is hieruit naar voren gekomen:

  • Zwartstrook vroeg in het jaar mechanisch bewerken
  • Speedotang met 3 mm bindbuis ontwikkelen
  • Afbreekbaar biobindbuis ondersteunen
  • Collectief randen bloemenmengsel inzaaien op overhoeken en randen van groenbemester percelen.
  • Bodembeheer (gaardsysteem) in rijen. welke soorten versterken elkaar?
  • Spuitvrije zones, onafhankelijk opgestelde informatie bundelen.
  • Spuittechniek
  • Uitdaging bosaanplant. De overhoeken bij kwekers zouden niet meer vernietigd moeten worden maar naar projecten gaan. Dit i.v.m. de uitdaging klimaat/bosaanplant. Mogelijkheden onderzoeken.

 

Mochten er nog meer ideeën zijn of mocht iemand willen aansluiten bij één van de projecten dan horen we het graag via secretariaat@treecentreopheusden.nl

Bodemscan levert inzicht in jouw perceel!

Twee leden van TCO hebben (via werkgroep Onderzoek en Innovatie) afgelopen voorjaar een veris scan van hun perceel laten maken. Deze scan geeft onze leden inzicht in pH, hoogteligging, organische stof, EC, CEC en lutum. Deze scan geeft hele mooie taakkaarten die met een trekker met GPS besturing kunnen worden ingezet voor precisie bekalking en bemesting van het perceel. Het voordeel hiervan is dat je je meststoffen efficiënter en effectiever kan inzetten, wat weer in de kostprijs is terug te vinden.

De ervaring
Hoe hebben onze leden het ervaren? De Boomkwekerij van Kees Sukkel deed van de zomer ervaring op; ‘’Het is voor mij net science fictie die kleurenkaarten. Het is maar een klein apparaat die heen en weer rijdt over je perceel. Het perceel is vlak gelegd en we hebben de bemestingsadvies van onder andere compost en stalmest opgevolgd”. Aan de hand van het resultaat van de veris scan is er op deze hectare op 4 plekken een referentie monsters gestoken. Veel informatie van 1 perceel. Loonbedrijf van der Woerd heeft met de meststrooier precies bemest en vervolgens gele mosterd ingezaaid. Volgend voorjaar worden er jonge boompjes ingeplant. Kees Sukkel “het advies wat er uit kwam bevestigde mijn ervaring waar het perceel wat beter was of wat lager lag. Door deze bewerkingen en precieze bemesting moet het perceel op termijn beter gaan presteren. We gaan het zien.”

Stimuleren van kennis over de bodem

De veris scan was een van de 8 bodemproducten waar onze leden uit konden kiezen. Projecten LTONoord heeft dit project ingediend bij de provincie. Het doel hiervan is om agrarische ondernemers met een andere blik naar hun bodem kijken, waardoor mineralenemissie naar oppervlakte en grondwater wordt beperkt. Deze bodemvoucher werden beschikbaar gesteld door de provincie Gelderland en waterschap Rivierenland. Projecten LTONoord verzorgt de organisatie er om heen.

Hoe werkt het
De veris scan levert meerdere kleuren scans op die inzicht geven op hoe de pH, hoogteligging, organische stof, EC, CEC en lutum van een perceel is. Uit deze kleurenscans worden taakkaarten opgesteld die GPS van trekker en strooier aan, zodat plaats specifiek de meststof gestrooid kan worden. Dat lijkt een hoge drempel, omdat veel bedrijven nog niet met GPS werken, maar in de regio heeft Loonbedrijf van der Woerd uit Zoelen een GPS gestuurde Tebbe strooier en kan hij daarmee organische mest en compost volgens de taakkaart verdelen. Daarnaast kan hij ook fijne meststoffen op de taakkaart strooien. Door deze stap ligt precisielandbouw binnen handbereik in het gebied Opheusden!

Akkerbouw
Het is een ontwikkeling die voor de boomkwekerij nog aan het begin staat. In andere sectoren zijn er inmiddels al veel percelen gescand. In akkerbouw gaat het vaak om grote percelen, maar dat neemt niet weg dat het voor kleinere percelen niet interessant is. Door de bodem te scannen is het mogelijk om een gelijkmatiger perceel te krijgen met minder groeiverschillen. Of kan op basis van de bodemkaart gekeken worden waar welk soort geplant kan worden. Daarbij is optimalisatie een sleutelwoord. Dat geldt voor zowel groei als het gebruik van meststoffen.
FOTO VAN Kees; GELE MOSTERD zoals deze er op dit moment bij staat. En foto van vlakleggen van het perceel.

Uitvoering Bodemvouchers.
Begin dit jaar konden er bodemvouchers worden aangevraagd bij LTO-Noord onderdeel projecten. Deze vouchers waren erop gericht om innovatieve producten in te zetten ter verbetering van de bodem. Via TCO waren 3 vouchers aangevraagd die voor de leden ter beschikking zijn gesteld. Bij 2 leden, Mabo Boomkwekerijen en Boomkwekerij K. Sukkel zijn deze zomer bodemscans uitgevoerd met de Verus scan. De uitvoering van deze beide projecten was in handen van Compas Agro.

Op beide bedrijven zijn de percelen gescand voordat er een groenbemester is gezaaid. Dat is ook het ideale moment, omdat er na het scannen 5 tot 6 weken overheen gaan voordat het rapport van de scan gereed is. Op basis van het rapport is er een advies gemaakt. Uit dat advies is er een taakkaart gemaakt. Deze taakkaart is door een tractor met GPS en een Strooier die op GPS wordt aangestuurd, het advies plaatsgebonden gestrooid.

Het doel van deze bodemscans is om beter in kaart te brengen waarom op sommige plaatsen op een perceel de groei minder goed is en wat daar de onderliggende oorzaak van is. Met de bodemscan wordt meer inzicht verkregen over de volgende punten: Hoogteligging, pH, Organische stof, Ec, CEC en Lutum. Op basis van deze informatie worden ijkmonsters genomen die ervoor zorgen dat de gemeten waarden worden gekalibreerd. Het rapport dat uit deze scan voorkomt bestaat uit kaarten die verschillen laten zien in kleuren, zoals is te zien op afbeelding 3.

Afbeelding 3: Links organische stof kaart. Rechts lutum kaart

Door deze kaarten op elkaar te leggen kunnen verbanden gezocht worden en kunnen eventueel de problemen van een perceel in kaart gebracht worden. Daarna volgt het advies met de bijbehorende taakkaart. De taakkaart is gekoppeld aan GPS coördinaten. De taakkaart stuurt de GPS van tractor en strooier aan, zodat plaatsspecifiek de meststof gestrooid kan worden. Dat lijkt een hoge drempel, omdat veel bedrijven nog niet met GPS werken, maar in de regio heeft Loonbedrijf van der Woerd uit Zoelen een GPS gestuurde Tebbe strooier en kan hij daarmee organische mest en compost volgens de taakkaart verdelen. Daarnaast kan hij ook fijne meststoffen op de taakkaart strooien. Door deze stap ligt precisielandbouw binnen handbereik in het gebied Opheusden.

Het is een ontwikkeling die voor de boomkwekerij nog aan het begin staat. In andere sectoren zijn er inmiddels al veel percelen gescand. In akkerbouw gaat het vaak om grote percelen, maar dat neemt niet weg dat het voor kleinere percelen niet interessant is. Door de bodem te scannen is het mogelijk om een gelijkmatiger perceel te krijgen met minder groeiverschillen. Of kan op basis van de bodemkaart gekeken worden waar welk soort geplant kan worden. Daarbij is optimalisatie een sleutelwoord. Dat geldt voor zowel groei als het gebruik van meststoffen.

Mochten naar aanleiding van bodemscans vragen zijn, dan kunt u contact opnemen met Simon van Houwelingen. 06-45178757

Veldbezoek werkgroep O&I aan grasbanen en groenbemester projecten

Dit jaar begeleidt de werkgroep Onderzoek en Innovatie twee projecten met veldproeven.
Maandag 23 september heeft de werkgroep deze proeven bezocht en de stand van zaken met de onderzoekers doorgesproken. Het project grasbanen in de teelt van laanbomen is gericht op het tegengaan van groeiverlies (irrigatie) en het in kaart brengen van de positieve effecten. Verschillende bedrijven hebben reeds ervaring met grasbanen en kunnen verschillende positieve effecten benoemen, maar ook het opheffen van groeiverlies is een belangrijk onderdeel van het project. Resultaten zijn er nu nog niet omdat de proef deze zomer is aangelegd (Volentis); naar verwachting komen de eerste resultaten in 2020 beschikbaar. Gestreefd wordt om de effecten op de groei meerdere jaren te volgen.
De werkgroep was onder de indruk van de opzet van de proef, deze is zeer professioneel aangepakt.

De werkgroep heeft ook de veldproef ‘Groenbemesters’ bezocht. Hier (perceel v.d. Kolk) liggen verschillende soorten groenbemesters op een perceel met een Verticilium besmetting.
Dit project zijn 2 onderzoeksdoelen:
1. Hebben groenbemesters of (mengsels van groenbemesters) positieve effecten het weren van Verticilium en aaltjes?
2. Het verbeteren van detectiemethodes voor het vaststelling van Verticilium in de grond. De huidige methodes duren lang en zijn niet geheel betrouwbaar.
Ook dit is een meerjarig onderzoek waarbij na komende zomer een Verticilium gevoelig gewas ingeplant gaat worden om te kijken of er verbeteringen zijn.

De werkgroep O&I gaat volgend jaar zomer een veldbezoek voor alle TCO leden organiseren.
Momenteel wordt onderzocht of hier meer bedrijven en scholingsinstellingen bij willen en kunnen aanhaken.

Grasstroken in de teelt van laanbomen

Dit jaar is met financiële ondersteuning van de Greenport een onderzoek opgestart naar de toepassing van grasstroken in de teelt van laanbomen. De voordelen van grasstroken zijn bekend: minder onkruid spuiten, structuurbehoud, beter voor het bodemleven en de organische stof opbouw.
Maar het kent ook nadelen zoals eerder onderzoek heeft aangetoond: groeiconcurrentie en meer werk (maaien). Echter een steeds beperkter middelenpakket en strengere regelgeving zijn noodzakelijke redenen om naar alternatieven te zoeken en te laten zien wat mogelijk is voor de sector.

Het onderzoek vindt plaats op een perceel van Boomkwekerij Volentis en wordt uitgevoerd door WUR.
Op dit perceel ligt inmiddels ook een fertigatiesysteem. In het onderzoek wordt gekeken naar het effect van grasbanen op de groei van de bomen. De aanwezigheid van een watergeefsysteem maakt het mogelijk om vier objecten te vergelijken:
met (1) en zonder (2) grasstroken en met (3) en zonder (4) fertigatie.

Op het veld zijn vochtsensoren geplaatst om het vochtgehalte van de kleigrond te volgen.
Streven is om de effecten op o.m. de groei van de bomen over een periode van 3-4 jaar in kaart te brengen en meer zicht te krijgen op de voor- en nadelen van grasbanen. Naar financiering van het onderzoek vanaf 2020 wordt momenteel gezocht.

Gezonde bodemtop

De LNV Bodemtop

Op 11 september 2019 heeft LNV zijn eerste Bodemtop gehouden. Minister Carola Schouten noemde een goede gezonde bodem de basis voor de vele uitdagingen waar we voor staan; water, voedsel, klimaat, economie.

Vooraf aan de Bodemtop heeft de Minister ontbeten met ondernemers en organisaties die zich inzetten voor duurzaam beheer van landbouwbodems. Het initiatief van de boomtelers om samen met de Provincie Gelderland bovengrond uit een uiterwaardproject niet te storten in een diepe plas maar toe te passen als aanvulgrond bij de boomtelers is daar een goed voorbeeld van.

Kees van Schenkhoff heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt om de Minister via mij uit te nodigen voor een bezoek aan de boomtelers. Sorry Kees, het zal zo’n vaart nog niet lopen. Het veranderen van de manier waarop we in Nederland omgaan met vrijkomende bovengrond kost tijd. De huidige wetten en regels geven niet zomaar voldoende ruimte. Bovendien stellen boomtelers, terecht, boomteeltkundige eisen aan de aanvulgrond en stelt Besluit Bodemkwaliteit chemische eisen. Het is een puzzel.

Provincie Gelderland heeft mij gevraagd om te blijven werken aan het initiatief van de boomtelers. Met de stijgende aandacht van LNV voor duurzaam bodembeheer stijgt de kans op succes in deze “innovatie”.

Ruud van Uffelen, grondstromencoördinator, vitale bodem, Provincie Gelderland.