Eind augustus jl. kwamen boomkwekers bijeen in het Laanboomhuis voor een belangrijke update over de Kaderrichtlijn Water (KRW) en het Perceel Emissie project.
Sjoerd Pietersen (Waterschap Rivierenland) gaf een helder beeld van de actuele stand van zaken.

💧 Waterkwaliteit in beeld
Het waterschap voert jaarlijks 6 metingen uit (maart – oktober) op 17 meetpunten in de regio, waarvan 3 specifiek bij boomteelt. Er wordt op ruim 250 stoffen getoetst. Deze metingen zijn verplicht voor de KRW-rapportage aan de EU en laten zien welke stoffen in het oppervlaktewater terechtkomen.

Uit de voorlopige resultaten van 2025 blijkt dat bij één meetpunt in Opheusden een middel boven de norm is aangetroffen dat al 5 jaar niet meer toegepast mag worden. Dit betekent dat het middel recent nog is gebruikt. Omdat sommige stoffen al bij hele kleine hoeveelheden een groot effect hebben op het waterleven, leidt dit tot sterfte van meer dan 50% van de organismen in de sloot.

In 2024 werden bij boomteeltmeetpunten 52 verschillende stoffen aangetroffen (tegenover 37 in 2023), met een recordaantal normoverschrijdingen. Vooral herbiciden, insecticiden en fungiciden spelen hierin een rol.

🚨 Waarom dit belangrijk is
De KRW stelt dat uiterlijk 2027 de waterkwaliteit op orde moet zijn. Dat is geen opgave voor de boomteelt alleen: ook glastuinbouw, fruitteelt, akkerbouw en industrie hebben hun eigen uitdagingen en reductiedoelen. Het oppervlaktewater wordt namelijk beïnvloed door meerdere bronnen van emissie.

Voor onze regio zien we echter dat de boomteelt een belangrijke bijdrage levert aan de gemeten normoverschrijdingen. Omdat we met zoveel kwekerijen dicht bij elkaar zitten, tellen alle kleine beetjes emissie op en ontstaat er te veel belasting van het oppervlaktewater.

📌 Oproep aan kwekers
Het is cruciaal dat wij als sector onze verantwoordelijkheid nemen. Dat betekent:

• Geen gebruik van niet-toegelaten middelen.

• Bewust omgaan met middelen die wel zijn toegestaan.

• Praktische maatregelen nemen tegen drift, afspoeling en uitspoeling.
• Afwisseling van middelen om piekbelastingen te voorkomen. In samenwerking met adviseurs kan zo worden gestuurd op een bewuster gebruik. Denk hierbij aan het voorbeeld van de twee luizenmiddelen Teppeki en Sivanto waarbij Sivanto nu veel wordt aangetroffen. Door spreiding en afwisseling voorkomen we dat één middel in korte tijd te vaak wordt ingezet en daardoor in het oppervlaktewater boven de norm wordt aangetroffen.

Alleen door samen scherp te blijven kunnen we normoverschrijdingen voorkomen en laten zien dat de boomkwekerij flinke stappen zet richting de KRW-doelen. Daarmee dragen we bij aan de gezamenlijke opgave die álle sectoren hebben.